Ομαδικοί γάμοι Εβραίων κατά τη μεταπολεμική περίοδο, Μαρία Λαφάρα

Κατά την επίσκεψή μας στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης είχαμε την ευκαιρία, μέσα από την ξενάγηση που μας έγινε και τα εκθέματα που αντικρίσαμε, να αντλήσουμε πολλές πληροφορίες σχετικά με την ιστορία και τον πολιτισμό των Εβραίων. Από τα εκθέματα αυτά, ξεχώρισα μια φωτογραφία ομαδικού γάμου που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Πιο συγκεκριμένα, απεικονίζει το γάμο από 17 ζευγάρια Εβραίων στο Ματανότ Λεβιονίμ, στις 7 Απριλίου του 1946.

Πρόκειται, λοιπόν, για Εβραίους που επέστρεψαν με τη Απελευθέρωση και έπρεπε να συνεχίσουν να αγωνίζονται, να ξαναχτίσουν από τα ερείπια του πολέμου καινούργιες ζωές. Μετά την άφιξη των πρώτων επιζώντων από το Άουσβιτς στη Θεσσαλονίκη, άρχισαν να διαδίδονται οι πρώτες πληροφορίες για τα κρεματόρια και τα στρατόπεδα θανάτου. Ωστόσο, οι περισσότεροι αρνούνται να ακούσουν και ακόμη περισσότεροι αρνούνται να πιστέψουν. Κυριαρχεί μια έντονη καχυποψία, η οποία γίνεται γρήγορα αντιληπτή από τους επιζώντες Εβραίους, οι οποίοι επιλέγουν να σωπάσουν για τα επόμενα τουλάχιστον 50 χρόνια. Αποξενωμένοι και ολομόναχοι, με τις περιουσίες τους και τα υπάρχοντά τους να έχουν καταληφθεί, κυρίως από τους πρόσφυγες του ’22, αναζητούν στοργή και τακτοποίηση της προσωπικής τους ζωής για να μπορέσουν να ξεχάσουν και να πραγματοποιήσουν μια νέα αρχή. Οι γάμοι, λοιπόν, ήταν μια αναγκαιότητα τόσο οικονομική, όσο και ψυχολογική. Οι ομαδικοί γάμοι είναι ένα συχνό φαινόμενο της περιόδου 1945-1947, οπότε πολλά νέα ζευγάρια παντρεύονται, έχοντας σημαντική στήριξη από την εβραϊκή κοινότητα. Έχοντας χάσει οι περισσότεροι όλους τους συγγενείς τους, μοιράζονται τη χαρά τους με ομόθρησκούς τους, και για το λόγο αυτό παντρεύονται όλοι μαζί. Συνέπεια των πολλών γάμων ήταν και οι πολλές γεννήσεις. Η απόκτηση παιδιών, και κατά συνέπεια η αύξηση του πληθυσμού τους, αποτελεί για τους Εβραίους ένα είδος λύτρωσης και ένας τρόπος επιστροφής σε ένα «φυσιολογικό» τρόπο ζωής. Αυτό ακριβώς αποτυπώνεται και στη φωτογραφία: Η ελπίδα και η χαρά για μια νέα ζωή, που θα απαλύνει τον πόνο και τις θύμησες των προηγούμενων χρόνων.