Το ρακί, το ούζο και η σχέση των Εβραίων με το αλκοόλ, Θανάσης Κιοτέογλου

Κατά την επίσκεψή μας στο Εβραϊκό μουσείο της Θεσσαλονίκης το έκθεμα που μου κίνησε το ενδιαφέρον ήταν μια φιάλη ούζου κασέρ της επωνυμίας ΙΝΤΟ. Το ρακί είναι ανάμεσα στα 4 φαγητά που χαρακτηρίζουν τους σεφαραδίτες της Ελλάδας, τα άλλα τρία είναι τα αυγά χαμινάδος, τα διάφορα μπουρέκια και οι pepitas (σπόρια από ηλιοτρόπια ή πεπόνια). Η φιάλη ούζου της εικόνας είναι παραγωγή των αδελφών Μπουρλά, οι οποίοι είχαν το κατάστημά τους στην οδό Βίκτωρος Ουγκώ στη Θεσσαλονίκη.

Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης ήταν γνωστοί όχι μόνο για την αυξημένη κατανάλωση ρακιού αλλά και για το εξαιρετικής ποιότητας ρακί που παρήγαγαν. Το μέγεθος της σαλονικιώτικης παραγωγής ήταν αρκετά μεγάλο σύμφωνα με πηγές. Πριν 60 χρόνια ένα από τα πλέον διάσημα ποτά ήταν το ρακί Σαλονίκης και ειδικότερα ο πιο διάσημος εκπρόσωπός του, το Ρακί του Οίκου Χαχάμ Ναχμίας. Η εβραϊκή οικογένεια η Ναχμίας καταγόταν από την Μαγιόρκα. Όταν ήρθε στην Θεσσαλονίκη μαζί με τους άλλους Σεφαρδίμ έφερε μαζί της και τα καζάνια με τα οποία κατασκεύαζε στην Ισπανία το ορεκτικό ποτό, που οι τούρκοι ονόμαζαν ρακί. Μάλιστα, η λέξη ρακί πολλές φορές παραλείπονταν αφού η λέξη Ναχμίας ήταν συνώνυμη με το καλό ρακί. Το ρακί και το ούζο ήταν ποτά τα οποία καταναλώνονταν όχι μόνο από φτωχές εβραϊκές μάζες αλλά ήταν ποτό κάθε Σαλονικιού ανεξαρτήτως τάξεως. Το ρακί έξω από το σπίτι καταναλώνεται στα meyhane, το όνομα με το οποίο ήταν γνωστά τα ρακάδικα στην Θεσσαλονίκη. Είναι γνωστό, τέλος, πως οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης διατήρησαν την παράδοση της ρακο-κατανάλωσης όπου και αν βρέθηκαν, όπως π.χ. στο Τελ Αβίβ ή τη Νέα Υόρκη.