Ο εβραϊκός γάμος, Ελισάβετ Ζουμπουρίδου

Το έκθεμα από το Εβραϊκό Μουσείο, το οποίο μου κίνησε το ενδιαφέρον και στο οποίο επέλεξα να αναφερθώ είναι αυτό που σχετίζεται με το γάμο των Εβραίων. Πιο συγκεκριμένα, η θρησκευτική σημασία και τελετή, η κετουμπά αλλά και τα διάφορα έθιμα είναι τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν σε βάθος την έννοια του γάμου για τους Εβραίους έως και σήμερα και, ταυτόχρονα, αποτελούν τους λόγους για τους οποίους αυτό το έκθεμα μου προξένησε ιδιαίτερη εντύπωση.

Η θρησκευτική σημασία του εβραϊκού γάμου έγκειται στο γεγονός της προετοιμασίας του ανθρώπου για την εκπλήρωση της πρώτης εντολής που ο Κύριος έδωσε στον Αδάμ και την Εύα, να αυξάνονται και να πληθύνονται. Επιπλέον, αποτελεί μια νομική δέσμευση και παρά το ότι συνήθως ευλογείται στη συναγωγή με την παρουσία μαρτύρων, μπορεί να τελεστεί όχι μόνο από τον Ραβίνο αλλά από οποιονδήποτε Εβραίο. Η εγκυρότητά του, μάλιστα, ορίζεται από τη φυσική παραλαβή από τη νύφη ενός συμβολαίου που ονομάζεται κετουμπά. Πρόκειται για ένα έγγραφο, στο οποίο είναι καταγεγραμμένες οι οικονομικές υποχρεώσεις που αναλαμβάνει ο άνδρας απέναντι στη γυναίκα του, ως άμεση συνέπεια του γάμου. Η μορφή της κετουμπά υπαγορεύεται από το Ταλμούδ και συνήθως γράφεται στα αραμαϊκά. Το συμβόλαιο αυτό αναφέρεται σε κάποια ιδιαίτερα στοιχεία όπως στην ημερομηνία και τον τόπο τέλεσης του γάμου καθώς και στα πλήρη ονόματα τόσο του γαμπρού και της νύφης όσο και σ’ αυτά των γονιών τους. Το δεύτερο μέρος του εγγράφου συνήθως περιλαμβάνει λεπτομερή κατάλογο της προίκας της νύφης, τον οικονομικό διακανονισμό που έχει συμφωνηθεί από τις εμπλεκόμενες οικογένειες και, συχνά, προβλέπει τους όρους που πρέπει να εκπληρωθούν σε περίπτωση διαζυγίου. Τέλος, πολλά είναι τα ιστορικά αλλά και τα τοπικά έθιμα που χαρακτηρίζουν τον εβραϊκό γάμο αλλά απαραίτητη θρησκευτική τελετή είναι αυτή του μικβέ, η οποία προϋποθέτει τη βύθιση σε μια ειδική για τον σκοπό αυτό δεξαμενή.